శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రతకల్పం

అర్ధముతో కూడిన పూజా విధానం

శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రత౦ ప్రారంభం:  ముందుగా పూర్వాంగం మరియు పసుపు గణపతి పూజ చేయవలను

పూర్వాంగం 

శ్రీమహాగణాధిపతయే నమః | 

శ్రీ గురుభ్యో నమః | 

హరిః ఓమ్ |

శుచిః —

అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా | యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతరః శుచిః || పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్షాయ నమః ||

తాత్పర్యం/అర్థం

శ్రీమహాధిపతయే నమః: విఘ్నాలను తొలగించే మరియు గణములకు అధిపతి అయిన ఆ మహాగణపతికి (వినాయకుడికి) నా నమస్కారములు.

మొదటగ, ఏ పనైనా నిర్విఘ్నంగా (ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా) సాగాలని మొదటగా వినాయకుడిని ప్రార్థించడం మన సనాతన సంప్రదాయం.

శ్రీ గురుభ్యో నమః: నన్ను నడిపించే గురువులకు, గురు పరంపరకు నా నమస్కారములు.

తరువాత, మనకు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించి, అజ్ఞానమనే చీకటి నుండి వెలుగు వైపు నడిపించే గురువులను స్మరించుకుంటూ కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నాం. 

హరిః ఓమ్: సకల పాపాలను హరించే ఆ పరమాత్మునికి (హరికి), సృష్టికి మూలమైన ప్రణవ నాదానికి (ఓంకారానికి) వందనం.

 ఇది శుభప్రదమైన మంగళ వచనం. మనస్సును ప్రశాంత పరచడానికి, దైవచింతనతో కూడిన సత్కార్యాలను ప్రారంభించడానికి దీనిని ఉచ్ఛరిస్తారు.

పూజా విధానంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఆచమనం/శుద్ధి ప్రక్రియలో ఈ (శుచిః) శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు.

అపవిత్రః: "అపవిత్రమైన వ్యక్తి", "శూచి లేని వ్యక్తి " లేదా "బాహ్యంగా/మానసికంగా అపవిత్ర స్థితిలో ఉన్న వ్యక్తి".

వా: లేదా

పవిత్రో (పవిత్రః): పవిత్రమైన వ్యక్తి, శుద్ధిగా ఉన్న వ్యక్తి లేదా నిర్మలమైన స్థితిలో ఉన్న వ్యక్తి.

సర్వావస్థాం (సర్వ + అవస్థాం):

సర్వ: అన్ని / సమస్త

అవస్థాం: స్థితులు / పరిస్థితులు / దశలు

గతోఽపి (గతః + అపి):

గతః:  పొందినవ్యక్తైనప్పటికీ / పొంది

అపి: కూడా

వా: లేదా

యః: ఎవరైతే

స్మరేత్: స్మరిస్తారో, ధ్యానిస్తారో లేదా మనస్సులో తలుచుకుంటారో

పుండరీకాక్షం (పుండరీక + అక్షం):

పుండరీక: తెల్లని తామర పువ్వు

అక్షం (అక్షి): కన్నులు

స (సః): అతను లేదా ఆ మనిషి

బాహ్యాభ్యంతరః(బాహ్య + అభ్యంతరః):

బాహ్య: బయటి లేదా శరీరపరమైన

అభ్యంతరః: లోపలి లేదా మనస్సు/ఆత్మ పరమైన

శుచిః: పవిత్రత, శుభ్రత లేదా పరిశుద్ధమైన స్థితి

పుండరీకాక్ష(పుండరీక + అక్ష):

పుండరీక: తెల్లని తామర పువ్వు

అక్ష: కన్నులు కలవాడు

పుండరీకాక్షాయ(పుండరీకాక్ష + ఆయ): 

పుండరీక: తెల్లని తామర పువ్వు

ఆయ: కొరకు / కొరికే / కొరకుగా, కై

నమః: నమస్కారము లేదా ప్రణామము

అపవిత్రః పవిత్రో వా: మనం బాహ్యంగా స్నానం చేయకపోయినా లేదా ఏదైనా అపవిత్ర స్థితిలో ఉన్నా...

సర్వావస్థాం గతోఽపి వా: శారీరకంగా లేదా మానసికంగా ఎలాంటి పరిస్థితులలో ఉన్నప్పటికీ...

యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం: పుండరీకాక్షుడైన ఆ శ్రీహరిని భక్తితో తలుచుకుంటే చాలు...

స బాహ్యాభ్యంతరః శుచిః: అటు శరీరం, ఇటు మనస్సు రెండూ తక్షణమే పరమ పవిత్రంగా మారుతాయి.

మూడు సార్లు "పుండరీకాక్ష" అని పలకడం ద్వారా బాహ్య, అభ్యంతర (అంతర్గత) మరియు మానసిక త్రివిధ అపవిత్రతలు తొలగిపోతాయి.

ఒక మనిషి అపవిత్రంగా ఉన్నా, పవిత్రంగా ఉన్నా లేదా ఎలాంటి స్థితిలో (పరిస్థితిలో) ఉన్నప్పటికీ... ఎవరైతే ఆ తామర రేకుల వంటి కన్నులు గల శ్రీమహావిష్ణువును (పుండరీకాక్షుడిని) మనస్ఫూర్తిగా స్మరిస్తారో, వారు బాహ్యంగానూ (శరీరపరంగా) మరియు అంతరంగికంగానూ (మనస్సు పరంగా) సంపూర్ణంగా పవిత్రులవుతారు.